Wiadomości

Zabawa w słoneczko to nie mit. Niestety

Najnowszy artukuł na ten temat

Karmią się paniką i krzykiem, ale nie są groźni

Ten pierwszy raz: mężczyźni boją się, że nie podołają zadaniu. Kobiety - że będzie bolało.
Ten pierwszy raz: mężczyźni boją się, że nie podołają zadaniu. Kobiety - że będzie bolało. fot. Valeriya / istock.com

- Niektórzy mężczyźni przychodzą do mnie zmartwieni, przerażeni, że nie będą dalej współżyć. Bo ten pierwszy raz nie wyszedł. Kobiety zaś boją się zbliżenia, bo ten pierwszy raz był bolesny. To pokazuje, jak ważna jest inicjacja seksualna - mówi seksuolog Jarosław Zabojszcz.



Jarosław Zabojszcz - psycholog, seksuolog, absolwent Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej w Sopocie, członek Polskiego Towarzystwa Seksuologicznego.
Jarosław Zabojszcz - psycholog, seksuolog, absolwent Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej w Sopocie, członek Polskiego Towarzystwa Seksuologicznego. fot. Borys Kossakowski / trojmiasto.pl

Mój pierwszy raz odbył się, gdy miałam/em:

mniej niż 15 lat 7%
16-18 32%
19-21 31%
więcej niż 21 30%
zakończona Łącznie głosów: 1868
Borys Kossakowski: Każdy z nas musi(ał) przejść przez trudną drogę inicjacji. Wydaje mu się, że jego droga była wyjątkowa. Przeważnie - dość wyboista.

Jarosław Zabojszcz: Każdemu się wydaje, że jego inicjacja jest najważniejsza, bo jest... jego. Każdy chce wypaść dobrze, przed partnerem, przed sobą, dobrze wejść w ten dorosły etap.

Inicjacja i utrata dziewictwa to rzecz, na którą czekamy niezwykle długo. Od seksualnego przebudzenia do pierwszego stosunku przeważnie mija ładnych kilka lat. Jak już przyjdzie co do czego, to mamy takie oczekiwania i tyle napięcia w sobie, że efekt może być tylko opłakany.

Gdy zaczynamy dojrzewać pojawiają się różne myśli związane z seksualnością, nowe znajomości, nowe związki, burza hormonów. Ale nie jesteśmy psychicznie dojrzali do seksu i dobrze jest trochę z tym poczekać.

Jak długo?

Średnia inicjacji to ok 17-19 lat. Aczkolwiek mam sporo pacjentów, mężczyzn, którzy przeszli inicjację dużo później, w wieku lat dwudziestu kilku. Wiemy też, że w niektórych gimnazjach zdarza się, rzadko, ale jednak, że młodzież rozpoczyna inicjację od gry w słoneczko lub pociąg.

Słoneczko? Myślałem, że to legenda miejska! A o pociągu szczerze mówiąc nie słyszałem.

Nie jest to mit, niestety. Z tego się nawet rodzą dzieci. Pociąg zaś to rodzaj grupowego seksu oralnego. Miałem spotkanie z dziećmi, które w tym uczestniczyły. Ze względu na ich dobro nie mogę jednak zbyt wiele powiedzieć.

A jakie były twoje odczucia?

Było to trudne doświadczenie: widzieć jak nieodpowiedzialnie zachowują się te dzieci. To za wcześnie dla nich. Cała nadzieja w rodzicach, pedagogach, żeby przygotować je do dojrzałego życia seksualnego. Bo przecież nie mogą się opierać tylko na mediach i rówieśnikach.

Jakie mogą być konsekwencje takiej inicjacji?

Najgorsze to ciąża. Nietrudno sobie wyobrazić, jaki to dramat dla gimnazjalistki. Druga, to traktowanie seksu jako zabawy. Wiele osób też zostaje wyśmianych, bo mogą nie podołać zadaniu. A przecież jak można mówić o sprawności seksualnej w przypadku 11-latków? Te osoby wyśmiane mogą potem nie chcieć wracać do życia seksualnego. Trauma może utrudniać im wchodzenie w relacje damsko-męskie.

Kto bierze udział w takim słoneczku czy pociągu? Od czego to zależy?

Doświadczenia wyniesione z domu mają wpływ na to, jak reagujemy na rodzące się pożądanie. Nastolatków zawsze ciągnie do masturbacji, materiałów erotycznych, częste są też tak zwane zabawy homofilijne, na przykład wspólna masturbacja w szatni po w-fie. Z drugiej strony, do takiego słoneczka trafiają też osoby zupełnie przypadkowo, na zasadzie owczego pędu.

Jak ludzie wspominają inicjację?

Doświadczenia są różne. Do mnie trafiają raczej ci, co mają złe, bo do seksuologa ludzie nie przychodzą po to, by się chwalić. Jest grupa młodych mężczyzn, którzy przychodzą wkrótce po inicjacji. Zmartwieni, przerażeni, że nie będą dalej współżyć. Bo ten pierwszy raz nie wyszedł. Są też tacy, którzy przychodzą w późniejszym czasie, a ich problemy okazują się być wynikiem nieudanej inicjacji seksualnej. Pamięć o niej jest bardzo silna i nawet po kilku latach może powodować zaburzenia erekcji.

A kobiety?

U kobiet duży lęk jest związany z defloracją czyli przerwaniem błony dziewiczej. To trudne i często nieprzyjemne doświadczenie. Rzadko kobieta i mężczyzna są przygotowani na taki nieromantyczny pierwszy raz. U niektórych kobiet lęk jest tak duży, że uniemożliwia im współżycie. Spotkałem się z przypadkiem, że konieczne było chirurgiczne nacięcie błony dziewiczej. Taki lęk utrudnia bliską relację, czasem sprawia, że pary nie mają dzieci.

Seks wymaga też pewnych umiejętności, których na początku nie mamy.

Mężczyzna się spieszy, bo się boi przedwczesnego wytrysku. A pośpiech nie służy kobiecie, której gruczoły znajdujące się tuż za wejściem do pochwy, muszą najpierw przygotować odpowiednią ilość śluzu, by stosunek był przyjemny. Bez tego kobieta odczuwa ból, często spotęgowany przerwaniem błony. W jej głowie rośnie lęk przed następnym razem. Że znów będzie nieprzyjemnie.

Często mówi się, że filmy porno deformują rzeczywistość i chłopcy faktycznie oczekują, że ich pierwszy raz będzie taki, jak z Jenną Jameson czy Sashą Grey.

Część moich pacjentów faktycznie próbuje zbudować obraz pożycia seksualnego na filmach pornograficznych. Przychodzą do mnie mocno rozczarowani, czasem przerażeni. Bo nic się nie zgadza: czas trwania stosunku, wielkość penisa, wygląd i gotowość partnerki, kompleksy - na tle wielkości penisa. Później musimy te ich przekonania razem weryfikować.

A co z orgazmem kobiecym? Za pierwszym razem osiągnąć orgazm to pewnie "mission impossible"?

Kobieta przed inicjacją na pewno myśli o orgazmie. Ale już w trakcie stosunku często na pierwszy plan wychodzą kwestie defloracji, odpowiedniego nawilżenia itp. Orgazm schodzi na plan dalszy i kobiety to rozumieją. Dla mężczyzny seks bez orgazmu oznacza katastrofę. Natomiast kobieta może czuć satysfakcję z seksu nawet bez orgazmu. Może czuć się zaopiekowana, będzie jej przyjemnie, nawet jeśli nie będzie finału w postaci orgazmu. Mężczyzna powinien mieć to na uwadze, bo wielu moich pacjentów zadręcza się, że ich kobiety nie mają orgazmu.

Osoby, które mają nieudaną inicjację unikają potem seksu?

Czasem unikają, czasem wypierają swoją seksualność. Część woli się masturbować, bo wtedy nie odczuwają lęku związanego ze zbliżeniem. U niektórych kobiet lęk bywa tak silny, że cierpią na pochwicę, czyli skurcz mięśni okrężnych otaczających wejście do pochwy, która zupełnie uniemożliwia stosunek w sensie fizycznym.

Na przykład, gdy inicjacja seksualna odbywa się w wyniku gwałtu?

Każda kobieta, która doznała przemocy ma później ogromny problem z seksualnością, niezależnie od tego, czy była to inicjacja czy nie. Później pojawia się problem, by wejść w relacje seksualne. Wymaga to długotrwałej psychoterapii i zaangażowania partnera.

Ofiara gwałtu odczuwa pewnie przede wszystkim lęk?

Na początku, paradoksalnie, poczucie winy, za to, co się stało. Że to ona sprowokowała, dała sygnał przyzwalający, nie potrafiła się bronić. Potem faktycznie dominuje lęk. Ofiara przemocy seksualnej musi przejść długą terapię, by znów czerpać satysfakcję z seksu.

Kto by pomyślał, że ten pierwszy raz może nieść tyle konsekwencji. Warto go sobie dobrze zaplanować.

Opinie (181) ponad 10 zablokowanych

  • (7)

    Ja wiem, że już któryś rzymski cesarz powiedział, że "dzieci jeszcze nigdy nie były tak źle wychowane jak obecnie", więc tak naprawdę zawsze z nimi jest podobnie. Jednak cieszę się, że dojrzewałem w czasach (połowa lat 90) kiedy relacje między chłopakami i dziewczynami nie były tak płaskie i wulgarne, a inspirująca do podobnych bzdur pornografia aż tak dostępna. Te dzieciaki może nie wyjdą z tych zachowań skrzywione, ale za kilka lat zrozumieją, że ktoś im odebrał fajną, beztroską młodość.

    W latach 90. nie wiedziałem dlaczego moja mieszkająca w Niemczech ciocia mówiła o swoich wnuczkach, które chodziły do gimnazjum, że to tak naprawdę "Guminazjum", czyli szkoła dal głupich. Gdy kilka lat później sami wprowadziliśmy gimnazja, już to zrozumiałem...

    • 219 5

    • Podejrzewam, ze twoja ciocia mowila "Dummnasium". Poza tym niemieckie gimnazja sa raczej odpowiednikami polskich liceow.

      • 9 21

    • (1)

      nie cesarz rzymski...
      ale najstarszy napis znaleziony na ziemi głosi "nigdy dotąd obyczaje nie upadły tak nisko, jak w obecnych czasach" - a przynajmniej taka jest anegdota...

      • 9 1

      • pamiętam tą treść - a o ile dobrze pamiętam tak przetłumaczono egipski papirus jeszcze z czasów faraonów choć już nie pismem obrazkowym

        • 1 0

    • dzieci (3)

      A do buzi to też ciąża

      • 3 3

      • (2)

        Wystarczy usiasc na krzesle na ktorym siedzial chłopak który się ci podoba i jest ciąża

        • 14 0

        • ech...żeby to było takie proste...

          • 3 0

        • wystarczy ze kapiecie sie w jednym basenie i juz ciaza gotowa...uwazaj na czarnoskorych kolegow...

          • 7 0

  • (2)

    cyt: "Każdy z nas musi(ał) przejść przez trudną drogę inicjacji." - no bez przesady, nie było tak źle:)

    • 190 5

    • i nie każdy :P

      • 39 1

    • no właśnie

      było bardzo fajnie ;p

      • 5 2

  • (7)

    Jak boli podczas inicjacji to operator kiepski albo narząd za duży. Nie ma się czego bać. Najważniejsze w życiu to mieć dobrego partnera.

    • 53 28

    • (1)

      Ty to jednak mądrze prawisz!
      Przyszłość narodu.

      • 12 3

      • Jestem przeszłością tego narodu bracie

        • 15 3

    • (1)

      To samo słyszałem w tureckim więzieniu...

      • 20 2

      • Wszyscy którzy plusuja tez to tam słyszeli

        • 5 1

    • (2)

      A ja bym powiedział, że mało wiesz Aldono o życiu i ludziach. Bo ci są różni i różnie reagują.

      • 4 3

      • (1)

        jak się do Ciebie dobierze chłop oderwany granatem od pługa to pewnie będzie boleć. ale jak trafisz na człowieka myślącego nie tylko o sobie ale też o partnerce to on już tak zrobi, żeby nie bolało.

        • 3 1

        • A skąd możesz wiedzieć, przecież inicjację przechodzi się tylko raz - to skąd nagle takie autorytarne stwierdzenia.... To, że ciebie nie bolało to równie dobrze mogła być kwestia twojej fizjonomii a nie jedynie sprawności partnera. Po prostu niemożliwe jest zrobienie porównania w tym temacie.
          A że partner niezwykle ważny, to się zgodzę.

          • 1 0

  • (5)

    Borys, oj nie kazdy musi/musial przejsc przez inicjacje, nie kazdy;)

    • 66 6

    • (1)

      Chcesz o tym pogadać?

      • 5 15

      • oj nie zrozumialo sie...nie kazdy musial, czesc chciala

        • 3 1

    • (2)

      Najpierw pomyślałem że masz na myśli księży, ale po chwili zrozumiałem że oni przechodzą inicjacje częściej niż my nawet (my zwykli śmiertelnicy).

      • 10 18

      • Istotą inicjacji jest to, że przechodzi się ją tylko raz...

        • 30 5

      • dlatego tego nie napisalam:) oni chyba czesciej uprawiaja seks niz ja, mezatka ;))

        • 3 4

  • Jak żyję brał ktokolwiek z was we wspólnej masturbacji po wfie? (7)

    tak głosujcie na tak

    To jakaś propaganda homoseksualna i do tego mieszają dzieciakom w głowach.

    11 letni chłopiec i skłonności homo dobre.

    • 33 178

    • Ja nie, ale od 2 dziewczyn słyszałem o czymś takim po wfie pod prysznicem (jedna widziała, druga robiła - mówimy o dziewczynach oczywiście). Raczej nie były to osoby które by miały po co zmyślać. Ale oczywiście to zawsze opowieść z drugiej czy trzeciej ręki :)

      • 5 15

    • (1)

      Dostajesz minusy - widać wszyscy się współnie masturbują po wf.

      • 5 28

      • nie zrozumiałeś

        intencji autora. jest dokładnie odwrotnie, niż rzeczesz :P

        • 20 2

    • przeciez to normalne (1)

      kazdy chyba masturbowal sie ale uciekajac na wagary z wuefu. Fajne wspomnienia.

      • 5 17

      • jakie dzieciństwo - takie wspomnienia...

        • 21 1

    • tez bylam w szoku, wiele widzialam i slyszalam, ale o wspolnej raczce po wf nigdy...jakos ciezko mi to sobie wyobrazic...

      • 9 0

    • fobia propagandy...

      A bo myślisz, że wszyscy mają takie same doświadczenia jak Ty?! I świat poza Twoimi (jedynymi słusznymi) obserwacjami, nie różni się od rzeczywistości. Sobie wyobrażasz, że ktoś się tym chwali / dzieli z innymi, w tym naszym kraju z obsesją właśnie rzekomej "proapagandy homoseksualnej"...; doświadczeniami homoseksualnymi?
      Ja (na chwilę odchodząc od tematu) nie mam wśród znajomych (a szerokie grono posiadam), z których ktoś miałby ileś lat temu zagłosować na Samoobronę, a ta partia zgarnęła potężną ilość głosów w wyborach... Nie oznacza, że ktoś coś oszukał, sfałszował wybory, ale takie jest nasze społeczeństwo... Zdziwiłem się, bo pomyślałem, Boże, kto zagłosował...(?!) Uświadomiłem soboe, że tak wygląda moje środowisko, jest dość jednlite, ale społeczeńswto wygląda nieco inaczej...
      Naprawdę nie wiesz i nikt nie wie, ilu w rzeczywistości jest homoseksualistów, ilu z doświadczeniami w szatni, czy gdziekolwiek... Nie chcę być zbyt ostry w ocenie, ale co najmniej głupotą... jest nazywać próby nazywania rzeczy po imieniu jakąś urojoną prapagandą homoseksualizmu... (wybacz)

      • 0 0

  • jestem dziewica sie tego nie wstydze,sex jest przereklamowany (12)

    • 91 41

    • ale zrobilabys loda? (8)

      bo sam sobie nie zrobie teraz ze wzgledu na zlamana reke.

      • 6 22

      • (1)

        Robisz loda ręką?
        Ciekawe co robisz głową?

        • 53 2

        • obieram wisienkę

          • 10 1

      • (1)

        Robisz loda ręką?

        • 11 0

        • glową podaje rytm

          • 16 0

      • (1)

        To zrób drugą ręką, chyba, że jej nie masz albo nogami. Nie sięgasz tak daleko? Hmm, zła kondycja...albo...

        • 7 1

        • albo kwestia wycwiczenia gibkiego ciala.

          • 3 1

      • (1)

        SeKS baranku, nie ma w polskim alfabecie litery X

        • 5 5

        • Opinia została zablokowana przez moderatora

    • skad ta pewnosc?

      ze jest przereklamowany skoro nie probowalas? oj klamczuszko, klamczuszko...

      • 31 6

    • skad wiesz, ze jest przereklamowany sko jestes dziewica?

      • 6 3

    • współczuję, seks jest wspaniały :)

      • 2 1

  • Moje lata "nastoletnie" także przypadły na lata 90'te (7)

    Teraz jestem po 30tce i czasami krzywo patrzę na nastolatki zachowujące się zbyt głośno, wyzywająco, czasami wulgarnie. Potem przypominam sobie, że ja także nie byłam aniołem- też byłam głośna w grupie, zdarzyło mi się przeklinać i jeszcze parę grzeszków by się znalazło, ale do głowy by mi nie przyszło opowiadać bardzo głośno w autobusie komu i jak robiłam ostatnio l....ę (przykład z zeszłego tygodnia- dziewczę lat może 13).
    Dostępu do pornografii nie było, a wśród wszystkich moich koleżanek panowało przekonanie, że seks jest uwieńczeniem miłości, a nie sportem, zabawą czy stylem życia. Nie wiem jak przetłumaczyć młodzieży (w świetle tego co lansują media i internet), że naprawdę dużo tracą odzierając to wszystko z tajemnicy i intymności...

    • 196 5

    • to że tracą to pewne

      Warto dodac, że to strata zarowno dla kobiet jak i mężczyzn. pierwszy raz można mieć tylko raz_tego się. nie powtórzy.

      • 34 2

    • dostęp doopornografii był nawet w latch 80-tych (5)

      w roku 1981 zetknęłyśmy z pisemkami z Niemiec
      ale było ot raz- po przejrzeniu, kierując się zasadami ( tak -zasady wpojone przez rodziców) ,
      wyrzuciłyśmy to do zsypu

      dzisiaj jestem szczęśliwą mężatką, mimo, że inicjajcję przeżyłam pierwszą - z mężem

      • 41 2

      • a my mielismy z makulatury

        ktora czesto sie wtedy zbieralo. No i kasety video pozniej.

        • 3 2

      • po slubie?

        • 6 6

      • Pisemka z Niemiec zdobyczne kasety....

        Owoc zakazany. Teraz pornografia jest wszędzie! Żadnych granic- wystarczy mieć podłączony internet i byle szczeniak może się "edukować".
        I niech nikt mi tu nie wyskakuje z tzw "kontrolą rodzicielską"
        Jak w domu się nie da, to u kolegi. Po za pc'tem w domu net jest w komórkach i tak naprawdę każdy kto chce bez względu na wiek może do niej dotrzeć. ja pierwszy raz zetknęłam się z pornografią gdy byłam już dorosła. Gdybym zobaczyła taki filmik przed "pierwszym razem" to nie wiem jak by wyglądał mój pierwszy raz.

        • 18 1

      • wierny

        Zapytaj ile on zaliczył babciu.drzyzga ma wykrywacz i wtedy pogadamy

        • 2 5

      • a "Lody na patyku"? pierwszy pornol...jak porownac go z tym co dzisiaj sie oglada to okazuje sie ze to zwykle figle i podszczypywanko a la benny hill

        • 6 1

  • Chyba ze wzgledu na swoje dobro. Ale prokurator sie chyba tym zainteresuje (6)

    "Miałem spotkanie z dziećmi, które w tym uczestniczyły. Ze względu na ich dobro nie mogę jednak zbyt wiele powiedzieć."
    Spotykal sie z dziecmi podczas tych zabaw?

    • 16 63

    • tak-powinien zgłosić to do prokuratora (1)

      po co o tym gada na forum
      sam jest podejrzany, że nie zgłosił teg

      • 8 7

      • puknij się w łeb

        przecież on opowiada o przypadkach ze swojej pracy terapeutycznej.

        • 2 2

    • a co z grą w butelkę? (1)

      kultywuje to ktos jeszcze?

      • 14 3

      • za slabe, co to za frajda pocalowac kogos, kogo butelka wskaze, jak teraz dzieciaki robia sobie laseczke w grupie?

        • 4 1

    • a nie przyszło wam do głowy mądrale, że wydało się iż dzieci "zabawiają"

      się w ten sposób i został poproszony o opinię (jako psycholog, bo jest nie tylko seksuologiem), albo uczestniczył w przesłuchaniach, an prośbę policji

      • 3 1

    • Przecież jest psychoterapeutą i seksuologiem

      może spotykał się z dziećmi zawodowo w celu opiniowania np. dla szkoły czy sądu?

      • 1 1

  • Za moich czasów w ogóle nie było seksu (3)

    Dzieci przynosił bocian, a alimenty listonosz.

    • 184 3

    • za naszych czasow nie bedzie w ogole dzieci

      zastapi sie je ufokami.

      • 21 0

    • nieprawda, dzieci znajdowalo sie w kapuscie.

      • 6 0

    • a mnie znaleziono w kapuscie babcia alosia

      • 0 1

  • Seks najlepiej uprawiać pod pierzyną i przy zgaszonym świetle. (19)

    • 42 33

    • Ja tam czekam do czterdziestki i za cnotę poproszę okrągły milion. (4)

      • 20 4

      • jak poczekasz do 20 stki daje ci pol miliona starych zlotych (przed denominacja) (1)

        • 11 0

        • to daj, bo do 20-tki nie współżyłem

          • 8 1

      • (1)

        To wtedy bedziesz starym próchnem i ty będziesz musiała zapłacić temu co cię będzie chciał bzyknąć !!!!

        • 4 11

        • jesli to bedzie koneser to zaplaci.

          • 9 2

    • Bzdura (5)

      Moja kobieta ma tak sliczne cialo ze zgaszenie swiatla byloby istną profanacją !
      Nie po to sie zdrowo odzywia , chodzi na fitness i silownie zebym ja bezczelnie gasil swiatlo.

      • 26 8

      • Bo nie masz dobrych okularów !!!

        • 7 5

      • Jeszcze kilka lat i sam będziesz błagał żeby po ciemku i z gazetą na twarzy !!!!

        • 9 3

      • Spróbuj (2)

        raz po trzeżwemu przy zapalonym świetle :)))

        • 17 1

        • hehe (1)

          alez wam współczuje , wzieliscie sobie Jadwigi 100kg które własnie koncza szóstego pączka ale co sie dziwic jak brzuchy od browarów macie jak beczki.
          Wezcie sie za siebie a zobaczycie ze warto płacić za prąd .

          • 5 3

          • ale ty spiety chlopie jestes...za duzo seksu przy swietle;) ty sie na te swoja kobiete gapisz czy cos dzialacie? bo w roznych pozycjach jakby sie nie przyglada to kawalki ciala widac. Chyba, ze twoja piekna kobieta po fitnesie i silowni uprawia seks, a ty patrzysz i podziwiasz;) ja tam sie nie znam, ale jak mi dobrze to mam czesto oczy zamkniete, a nie gapie sie na mojego starego. haha mam wizje...wyobrazilam sobie jak uporczywie podziwiam jego cialo, oczy jak 5 zl:) wez tomek, zjedz paczka, bo gwiazdorzysz;)

            • 7 1

    • Do 30 roku życia kobiety powinny obowiązkowo używać pasa cnoty. (2)

      • 5 4

      • a mezczyzni klucza na pracie

        • 20 1

      • ale do czego powinny uzywac?

        • 2 0

    • Uprawianie seksu rzadziej niż raz na dzień jest niezgodne z polityką państwa. (1)

      • 15 1

      • duzo seksu duzo seksu,mam 55 lat a kto nie wie daje mi 45 i pytaja w czym tkwi tajemnica a na kosmetyczki i drogie kremy nie mam bo jestem rencistka z 1000 zl a odpowiedz jest jedna duzo seksu duzo seksu i nie trzeba sie tego wstydzic nawet jak sie jest religijnym.seks odmladza ale trzeba tez kogos kochac i byc kochanym to wtedy to ma sens

        • 4 0

    • Z medycznego punktu widzenia seks z kobietą nie jest zły. (1)

      • 12 1

      • z mezczyzna tym bardziej

        • 11 1

    • jaja se robisz ,pierzyna przeszkadza spocic sie mozna

      • 0 0

alert Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

Badania, konsultacje

Najczęściej czytane