Wcześnie wykryty nowotwór łatwiej wyleczyć. Gdzie na badania profilaktyczne?

Pomorze prowadzi w niechlubnej statystyce zachorowań na nowotwory w Polsce. Ponieważ każdy nowotwór łatwiej wyleczyć przy wczesnym rozpoznaniu, postanowiliśmy sprawdzić, gdzie można przejść badania profilaktyczne.

1 tys. osób badanych profilaktycznie, 30 tys. udzielanych rocznie porad onkologicznych, 22,5 tys. operowanych, ok 1,5 tys. poddanych radioterapii i kilka tysięcy osób uczęszczających na chemioterapię. To dane z jednej tylko trójmiejskiej placówki - Gdyńskiego Centrum Onkologii.

- Leczymy nowotwory, prowadzimy badania profilaktyczne. Chorych jest wielu, w bardzo różnym wieku, począwszy od młodych ludzi, skończywszy na ludziach nawet 80-letnich.- mówi Elżbieta Kruszewska, zastępca dyrektora ds. onkologii z Gdyńskiego Centrum Onkologii.

Każdy, kto podejrzewa u siebie nowotwór, powinien zgłosić się na wizytę do onkologa. Nie trzeba skierowania, by zarejestrować się u tego specjalisty. Na wizytę czeka się zwykle około dwóch tygodni. Poradni onkologicznych w Trójmieście jest sporo - co można sprawdzić, uzupełniając miejscowość, a w miejsce świadczenia wpisując hasło: poradnia onkologiczna, na stronie NFZ.

Jeżeli dopadł nas nowotwór, lęk przed nim, gdy czujemy się bezsilni, pozostawieni samym sobie, możemy skorzystać z uruchomionej niedawno, pierwszej na Pomorzu bezpłatnej infolinii onkologicznej, której nr to: 800 080 164. Jest całodobowa i działa przy Wojewódzkim Centrum Onkologii w Gdańsku. Po pomoc można dzwonić od godz. 18 do 22.

Współpracownikiem Wojewódzkiego Centrum Onkologii jest gdańskie Centrum Informacji Kryzysowej, gdzie po uzyskanie wsparcia i opieki psychologa można dzwonić pod ten sam nr do godz. 18. Infolinia działa od niecałych 3 tygodni, ale osób z niej korzystających nie brakuje.

- Odbieramy po kilkadziesiąt telefonów dziennie. Ze względu na marazm służb zdrowia i niewielką pomoc, czyli niski dostęp do świadczeń, pacjenci szukają pomocy w innych miejscach Chętnie dzwonią też do nas, jednak my udzielamy głównie wsparcia psychologicznego. Ale pozytywne nastawienie jest bardzo ważne i jestem o tym głęboko przekonany. - mówi Krzysztof Sarzała, kierownik Centrum Interwencji Kryzysowej przy PCK.

Należy jednak wiedzieć, że ludzie obsługujący infolinię nie umawiają do lekarzy, nie udzielają porad medycznych i nie diagnozują. Udzielają natomiast wsparcia psychologicznego i informują, w jakich miejscach znajdują się placówki onkologiczne, gdzie się leczyć, gdzie można odbyć badania profilaktyczne, diagnostyczne, w której z placówek są najmniejsze kolejki i najkrótszy czas oczekiwania na wizytę, czy gdzie znajdują się wypożyczalnie sprzętu ortopedycznego.

- Tylko w naprawdę wyjątkowych sytuacjach konsultujemy się z onkologiem a informację zwrotną przekazujemy pacjentowi. Mówimy wówczas, czy dana dolegliwość wymaga natychmiast owej konsultacji czy nie - opowiada Iwona Wasilewko, wolontariuszka infolinii onkologicznej.

Jeżeli ktoś nie chce dzwonić na bezpłatną infolinię, może samemu sprawdzić te dane, korzystając ze strony NFZ. Wykaz poradni onkologicznych lub wojewódzkich oddziałów onkologicznych znajdziemy w zakładce "dla pacjenta". Trzeba jednak brać poprawkę na to, co jest tam zamieszczone, ponieważ dane nie zawsze są zgodne z rzeczywistością. Na przykład wynika z nich, że trzema najbardziej obleganymi placówkami, w których długo czeka się na wizytę (do 14 dni), są Wojewódzkie Centrum Onkologii, Niepubliczny zakład Opieki Zdrowotnej Invicta i  Niepubliczny zakład Opieki Zdrowotnej Pomorskie Centrum Chirurgii. Inne placówki w miejscu oczekiwania na wizytę mają wpisaną cyfrę 0. Nie znaczy to jednak, że przyjmują od ręki. Powodem istnienia takiej informacji jest najprawdopodobniej niewywiązanie się przez daną placówkę ze świadczeń lub nieprzesyłanie danych, co uniemożliwia aktualizację informacji na stronie.

Dlatego po informacje o aktualnych placówkach z najszybszymi terminami przyjęć warto zadzwonić do pomorskiego oddziału NFZ, pod nr (58) 321 86 35 lub (58) 321 86 26. Pod tym numerem dowiadujemy się o rzeczywistych terminach wizyt. W momencie pisania tego artykułu najszybciej przyjmowały: Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Invicta (czas oczekiwania 9 dni), Przychodnia Lekarska Nowy Chełm (12 dni), Poradnia opieki zdrowotnej MSWiA na Kartuskiej (12 dni).

Sprawdziliśmy też, czy ciężko jest dostać się na oddział onkologiczny szpitali trójmiejskich.

W Szpitalu Morskim im. PCK w Gdyni nie powinno być trudności z wizytą onkologiczną, choć ciężej jest z dostaniem się na Oddział Onkologii i Radioterapii.

- Pacjent musi zgłosić się do naszej poradni onkologicznej działającej przy szpitalu. Wówczas onkolog kwalifikuje go do leczenia odpowiednią metodą. Jeżeli potrzebne jest leczenie szpitalne, wówczas pacjent zostanie zapisany i będzie musiał czekać na swoją kolej. Dziś na radioterapię czeka się od 2-6 tygodni, na chemioterapię od 3-6 tygodni, na chirurgię onkologiczną nawet do 2 miesięcy - mówi Elżbieta Gruszewska, zastępca dyrektora oddziału onkologicznego Szpitala Morskiego w Gdyni.

Niestety, choć wydawałoby się, że pacjenci onkologiczni zasługują na wyrozumiałość i oszczędzanie i tak skołatanych nerwów, bardzo często mogą natknąć się na brak życzliwości pracowników służby zdrowia.

Pomimo kilkudniowych prób nie udało nam się skontaktować z kierownictwem Oddziału Onkologicznego Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w Gdańsku. Kierownik i jego zastępca nie znaleźli czasu na rozmowę, a asystentka uznała, że nie jest upoważniona do udzielenia odpowiedzi na takie pytania.

Podobnie zniechęcający był nasz kontakt telefoniczny z Wojewódzkim Centrum Onkologii.

- Dzień dobry, chciałabym przejść badania profilaktyczne. Co muszę zrobić?
- Jest pani w grupie ryzyka? - bez wyjaśnienia, co to jest.
- Nie wiem, ale chyba nie.
- To nie robimy takich badań.
- A kto robi?
- Nie wiem, do widzenia.

Z racji częstych nieporozumień z pracownikami służby zdrowia pacjenci powinni dbać o swoje prawa. Każdy, kto czuje, że źle przyjęto go w danej placówce, która ma podpisany kontrakt z NFZ, może przekazać swoje skargi do wydziału świadczeniobiorców NFZ, pod numerem 58 321 86 26 lub 58 318 66 35. W przypadku, gdy złamane zostaną nasze prawa, tzn. kiedy zostanie nam odmówione prawo do wizyty, czyli do świadczeń zdrowotnych, kiedy bez naszej zgody osobom trzecim zostanie udzielona informacja o naszym stanie zdrowia, gdy podczas badania zostanie naruszona prywatność, w sytuacji, gdy np. ktoś podczas badania chodzi po gabinecie, gdy odmówiono nam sporządzenia kopii dokumentacji medycznej czy gdy nie zgadzamy się z opinią lekarza, wówczas powinniśmy niezwłocznie zgłosić się do rzecznika praw pacjenta w Warszawie.

- Każde takie zgłoszenie musi zostać rozpatrzone, sprawa zbadana, a odpowiedź wysłana w terminie ustawowym. - przypomina Mariusz Szymański, rzecznik prasowy pomorskiego oddziału NFZ.

Zobacz listę placówek onkologicznych w Trójmieście